vzw WIT.H

Wit.h is een sociaalartistieke werkplek:

met als missie personen met een verstandelijke beperking die zich artistiek wensen te ontplooien, sterk uit te dagen. Dit vertaalt zich in sociaalartistieke projecten die een duidelijke meerwaarde nastreven in het leven van personen met een verstandelijke beperking en tegelijk een artistiek kwalitatieve en unieke productie opleveren. Typisch voor Wit.h is de toegankelijkheid voor en openheid jegens nieuwe ideeën en personen. We koesteren het curieux en de interesse voor wie en wat zich aandient. Ontmoeting, gesprek en het zich organisch voltrekken van ideeën naar projecten en daaruit voorvloeiende nieuwe/andere samenwerkingen is het parcours die de vzw in relatie tot deelnemers en kunstenaars loopt. (Gelijk)waardigheid en maximale ruimte voor inbreng en participatie zijn belangrijke pijlers. Net zoals het blijven streven naar invulling geven aan inclusie; het recht op onderzoeken, lukken (en mislukken) hanteren; én de passie om te blijven zoeken naar een interessante en hedendaagse afstemming tussen sociale en artistieke doeleinden.

Wit.h werk hoofdzakelijk binnen Vlaanderen maar waar mogelijk ook binnen een Belgische en/of Europese context.

Om onze missie werkbaar te maken hanteren we vier sporen die in onze projecten terugkomen.

Spoor 1: Creatie

door personen met een verstandelijke beperking uit te nodigen en uit te dagen om samen te creëren met organisaties en kunstenaars zonder een beperking.

Spoor 2: Presentatie,

door de creatie te laten uitmonden in kwalitatieve, hedendaagse en toegankelijke tentoonstellingen, voorstellingen en publicaties.

Spoor 3: Kritische reflectie,

door de creatie en presentatie te onderbouwen en te documenteren met kritiek én deze te verspreiden op diverse wijzen.

Spoor 4: Support,

door support te bieden aan creatieve en artistieke ateliers voor personen met een verstandelijke beperking al dan niet binnen een welzijnsvoorziening.

Het concept Wit.h

Wit.h bouwt verder aan een eigen sociaalartistiek concept, sterk artistiek geïnspireerd én sociaal onderbouwd. We merken dat dit steeds een spreidstand met soms zeer uiteenlopende ambities is. Enerzijds hedendaags artistiek explorerend, anderzijds zorgzaam en in een positieve atmosfeer.

Steeds terugkerend is dat we stimulerende projecten ontwikkelen vanuit empathie met het kunstenaarschap: onderzoekend, fragiel, explorerend. Naargelang het opzet, de ideeën, de deelnemers, de kunstenaar krijgen deze expedities telkens anders vorm (ruimte, tijd, proces…).

We blijven het nodig achten aandacht te vragen voor de positionering van de kunstenaar met een verstandelijke beperking. En uiteindelijk meer algemeen voor inclusie.

Onze kenmerken (openheid, toegankelijkheid, gelijkwaardigheid) koppelden we aan een kleinschalige organisatiestructuur. Iets waar we ook in de toekomst willen aan vasthouden.

Het sociaalartistiek concept bestaat erin processen te bouwen waarin deelnemers maximaal kunnen (onder)zoeken. Die zoektocht, en dat is de natuur van de organisatie, is steeds een artistiek zoeken. Aan ons, vzw Wit.h, om condities te scheppen waarin dit persoonlijke zoeken kan gedijen én resultaat oplevert:

Waardigheid en integriteit staan centraal in alles wat we doen en laten. Deelnemers, kunstenaars en publiek worden gerespecteerd zoals ze zijn of verkiezen te zijn. Het proces waar iedereen instapt, vertrekt vanuit die premisse.

Fysieke en mentale toegankelijkheid zijn belangrijke voorwaarden voor deelname. Niet enkel fysiek, om ‘er te geraken’ maar ook om elders (op een andere plek) te raken en te verblijven. Wit.h stimuleert vooral ook de mentale toegankelijkheid: ‘er mogen bij horen’. Mobiliteit stimuleren vanuit ‘goesting’ om naar datgene te gaan dat je ‘uitdaagt’ om er bij te zijn.

Vertrouwen is een essentieel en boeiend gegeven. Enerzijds bevestigen we ons vertrouwen in de deelnemer (we geven tijd om kennis te maken, om te aarden, om een eigen zoektocht af te leggen), anderzijds onderbreken we dit vertrouwen (het artistiek experiment noopt tot het bevragen van en het ‘kleuren’ buiten het eigen perspectief).

Er is het recht op (mis)lukken: wanneer het goed is, en dit wordt eerlijk geëvalueerd, mag je er ook trots op zijn. Succes krijg je van je omgeving. Wit.h helpt mee die waardering ernstig, genuanceerd uit te dragen. Maar tegelijk hebben de deelnemers ook het recht op hun proces, op hun onderzoek en dat mag met vallen en opstaan.

Participatie is betrokkenheid op zoveel mogelijk ingrediënten van de werking. Op een gelijkwaardige manier samenwerken, creëren, presentatieideeën formuleren en vormgeven, ideeën aanbrengen.

Ontmoeting in zijn diverse gedaantes is verankerd in de werking. Het zit verstrengeld in de cultuur van de werking, het wordt ook bewust georganiseerd (we eten lekker, we nemen tijd om tijd te verliezen, we kiezen onze plekken uit, …).

‘Zorg dragen voor elkaar heeft een welzijnsgeur, maar is ook in het sociaalartistieke van tel. Méér nog, het wordt in een sociaalartistiek gebeuren een boeiend gegeven. Vanuit intelligentie ‘zorgt’ de begeleiding/de kunstenaar voor de deelnemer. In onze projecten bevragen we deze houding en dagen uit om een evenwichtsoefening te maken tussen geven en krijgen, tussen leiden en volgen, tussen aandacht geven en negeren, tussen zakelijk en vriendschappelijk…

Scheef is ok: zelden is de rechte weg de boeiendste manier om het doel te bereiken. Doorgaans vangen we projecten aan met duidelijke afspraken, timing e.d. In de loop van vele projecten halen improvisatie, persoonlijke tactieken… hun gram. Vandaar dat afwijken van het pad, onderzoeken, terugvallen, een omweg maken, tot zelfs tegenwerken bij Wit.h tot fantastische ervaringen en resultaten leiden.

Passie:Wit.h werkt doorgaans met deelnemers en kunstenaars die hun vak, hun project of hun creatie met ongelooflijk veel passie ter harte nemen. Dit willen wij met het team, de vrijwilligers, de stagiaires en het beleid ook nastreven.

Wit.h in 4 sporen:

Creatie:

 DSC_0113

Grosso modo zijn onze creatieprojecten:

°tijdelijke projecten omtrent een thema, een groep, een werkmethode of een idee

°lang lopende projecten over beleidsjaren heen, soms met een vaste groep soms met een wisselende groep maar met een vaste doelstelling.

De projecten staan respectievelijk open voor beginners, gevorderden, specialismen. In het creatieproces geldt het principe van gelijkwaardigheid.

Beeldende kunst

staat centraal. Beeldende kunst is sinds de oprichting de core business van Wit.h. De talrijke contacten met personen met een verstandelijke beperking die actief zijn binnen de beeldende kunst, hun ateliers in België en het buitenland én professionele culturele actoren bevestigen de stevige positie die Wit.h in de voorbije tien jaar heeft uitgebouwd. De hedendaagse kunst manifesteert zich echter steeds meer in pluralisme: verscheidenheid aan overtuigingen, minder eenduidigheid van stijlen (hybridisering). Hedendaagse kunstenaars voelen meer en meer de nood om de wereld te doorgronden vanuit meerdere perspectieven. Een aantal onder hen hanteert daarbij verschillende tools en media. Door die grensvervaging binnen de evolutie van de kunsten(sector), door de constante bevraging van de eigen positionering en het waakzaam zijn met betrekking tot individuele signalen/capaciteiten uit zijn doelgroep, evolueerde Wit.h de voorbije jaren naar meer aandacht voor de spin-offs: dans, performance, poëzie, muziek en de fusion ervan. In de toekomst kiezen we ervoor om onze werking met beeldende kunst, de boeiende en uitdagende spinn-offs incluis, verder uit te puren, eerder dan de werking als vanzelf te laten evolueren naar een amalgaan van disciplines. We kiezen er derhalve niet voor om o.m. een vast, autonoom muziek- of danscollectief/gezelschap uit te bouwen, wel om maximaal kans te geven aan hedendaags artistiek experiment waarbij we ook beeldende kunsten kunnen betrekken.

In het bijzonder verkennen we, voor personen met een verstandelijke beperking, minder voor de hand liggende en tot op vandaag zelden of niet geïntegreerde media zoals ‘performance’, ‘digitale kunst’ e.a.

-We vinden het voor deelnemers ontzettend belangrijk te creëren ‘buiten de biotoop van de voorzieningen’. Dit betekent letterlijk : op een andere plaats, buiten het atelier, buiten de aanwezigheid van een vaste begeleiding. Maar ook: op andere tijdstippen, ander georganiseerd én buiten de regio (de achtertuin) waarin de voorzieningen activiteiten organiseert. Creatie op een (andere) plek is een voorwaarde om het artistiek zoeken én het kantelen van het eigen perspectief maximaal op voorhand kansen te geven.

Het niet makkelijk organiseren ervan (mobiliteit, houding ouders en familie, reguliere werking voorziening) vraagt gesprek met ouders, mentoren. We hopen hier ook via support meer gesprek te creëren.

-Foto’s, getuigenissen en reacties uit de creaties worden opgenomen in onze themabladen.

Presentatie:

DSC_0029Presentatie kreeg bij Wit.h in 2009 een boost door de ‘museale’ mogelijkheden van onze nieuwe woonst te Kortrijk. Begrijp ons niet verkeerd: verwar museale mogelijkheden niet met museale ambities. Presenteren is steeds weer opnieuw zoeken naar andere, passende, unieke manieren en dit in functie van het werk, de thematiek en de specificiteit van de samenwerking. Zoeken en exploreren prevaleren op het vinden en toepassen van één handig museaal format.

-We investeren bijzonder veel tijd in het optimaliseren van ruimtelijkheid en vormgeving opdat creaties maximaal tot hun recht zouden komen en tegelijk maximaal publiek zintuiglijk en informatief aanspreken. Presentatie is het sluitstuk van creatie. Kunstenaar en deelnemers zijn de eerste aangevers en mede-zoekers om dit kwalitatief te doen. Daar bovenop vergt ‘tonen en ontsluiten’ een specifieke professie. Om die ‘vaardigheid’ te ontwikkelen, overleggen we geregeld met en werken we projectmatig samen met o.a. specialisten ter zake, zoals Art et Marge, Brussel en Madmusée, Luik.

-Presenteren of tonen kent in Wit.h diverse variaties, op een continuüm tussen een tentoonstelling en een meer belevingsgerichte happening in. We vermijden teveel entertainment maar kunnen niet zonder een feestelijke, aangename, toegankelijke atmosfeer.

We tonen vanzelfsprekend op onze locatie te Kortrijk maar consequent met onze projecten op locatie presenteren we ook vaak buiten de eigen stek.

Alle presentaties worden digitaal geregistreerd en kunnen op zich weer dienen om te presenteren. De digitale registraties (ook van de creatie) worden keurig op dvd gezet en krijgen een passende cover. Deze worden toegankelijk gemaakt voor het publiek en kunnen ook gekopieerd worden. De master dvd wordt geborgen in het archief en dient als digitale collectie van Wit.h.

Foto verslagen van de presentaties worden ook gepubliceerd in onze themabladen.

Kristische reflectie

Voor alle duidelijkheid: kritiek overstijgt de gangbare overpeinzingen om projecten te conceptualiseren, bij te sturen en te evalueren. Kritiek handelt hier over expliciete probleemstellingen die projecten vergezellen. We stellen vast dat, bij gebrek aan tijd, het velerlei gebabbel en gepeins tussen en met kunstenaars, deelnemers, artistieke mentoren e.d. blijft kleven aan het moment én geen neerslag krijgt op papier of in ‘n visueel document.

De groei bestaat erin middelen (personele, financiële) te voorzien die moeten borgen dat:

°we kritiek kunnen vasthouden. Tegelijk voedt het opzet om neer te schrijven,… de nuances van de kritiek;

°kritiek werkbaar gemaakt wordt voor het geheel van de werking.

°we kritiek kunnen uitbesteden aan ‘buitenstaanders’ die met frisheid en scherpte kunnen kijken en pennen.

Concreet gaat het over:

1. Beschouwingen van externe specialisten: a.d.h.v. een probleemstelling wordt de vraag gesteld om een project, of een thema kritisch te bevragen. De beschouwer beschrijft het project vanuit een zelf gekozen kader.

2. Portraiture: is een kwalitatieve onderzoeksmethode die als doel heeft een portret van mensen of organisatorische structuren te maken. Deze methode werd voor het eerst gebruikt door een Amerikaanse sociologe Sarah Lawrence-Lightfood. Zij wou een methode ontwikkelen om structuren te meten die improvisatie toelaten. Ze koos voor de combinatie tussen kunst en wetenschap. De methode portretteert personen, organisaties d.m.v. verscheiden media. De methode zet zich zo af tegen het ‘evidence-based’ onderzoek en calculeert complexiteit, veranderlijkheid en subjectiviteit van situaties en onderzoekers in. Voor Wit.h geeft deze methode kansen om primo de particuliere beleving en biografie van deelnemers onder woorden te brengen. Secundo biedt dit onderzoeken kansen om de organisatie als een samenspel van subjectieve belevingen (een complexe gedeelde biografie) in kaart te brengen. Het uitproberen van de methodiek en het interpreteren van gegevens doen we i.s.m. de vakgroep orthopedagogie en prof. Dr. Geert Van Hove (UGent).

3. Een vast ingrediënt in de werking van Wit.h is de tafelrede. Tafelredes werken tegelijk educatief (het persoonlijke perspectief van de Tamada inspireert, confronteert) én groepsbevorderend (het bezinksel wordt besproken, van kritiek voorzien…). Vanaf 2013 worden de tafelredes niet langer georganiseerd als op zich staande acties maar situeren we ze binnen de projecten. Zo willen we de betrokkenheid van diegenen die tafelen en diegene die spreekt (tamada) weer groter maken.

4. Reportage: Wit’h-ers, maar ook externen, leggen observaties vast. Reportages over projecten documenteren digitaal en tekstueel onze historiek.

Uiteraard maken de kritische reflecties een belangrijk deel uit van onze themabladen.

Support

untitledWit.h fungeert als een sociaal-artistieke ‘hub’ (naaf in netwerk) van ateliers in voorzieningen in Vlaanderen en Wallonië en EU. Dit betekent dat we:

begeleiders van ateliers adviseren en ondersteunen. Enerzijds is deze ondersteuning gericht op het realiseren van meer groeimogelijkheden voor persoon met een beperking in het atelier (het herkennen en erkennen van individuele artistieke noden en mogelijkheden), anderzijds op het faciliteren van deelname van een persoon met een beperking aan projecten van Wit.h.

-ook organiseren we uitwisseling tussen ateliers onderling. Het gaat hier zowel om het gesprek tussen begeleiders als het organiseren van groepstentoonstellingen met individuen over ateliers heen, of ateliers die samen een project aanpakken.

website

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s